Een veilige en vertrouwde omgeving is de basis voor een goede ontwikkeling van een kind. Bij Vigo’s bieden we kinderen een gezellige thuissituatie waar zij zich veilig en geborgen voelen. Zodat zij kunnen opgroeien tot zelfstandige, evenwichtige mensen met respect voor anderen en zichzelf. Opvoeden heeft drie kanten:
- Het kind de ruimte en mogelijkheden geven zich te ontplooien en ontwikkelen tot “wie het is”, met eigen talenten, voorkeuren en temperament.
- Het kind “bij de hand nemen” en invoeren in de wereld om ons heen, leren een plek te vinden in een groep.
- Het kind wordt zowel door de omgeving als zijn aanleg beïnvloedt qua ontwikkeling. Door het bij de hand te nemen kan de ontwikkeling van het kind als individu worden gestimuleerd.
Vigo’s gastouderbemiddeling gaat ervan uit dat zowel de aangeboren aanleg als de omgeving, in wisselwerking met elkaar, de richting bepalen waarin het kind zich ontwikkelt. De omgeving van het kind bestaat onder meer uit het gezin, de school en de vriendjes. Gastouders leveren een wezenlijke bijdrage aan de ontwikkeling, afhankelijk van het aantal uren dat het kind in het gastoudergezin doorbrengt. Een veilige en vertrouwde omgeving is de basis voor een goede ontwikkeling van een kind. Gastouders zorgen voor warmte en geborgenheid. Ook geven zij de kinderen volop de gelegenheid om zich te kunnen ontplooien. De gastouder heeft persoonlijke aandacht voor het kind als individu.
Het pedagogisch beleid zoals hiervoor beschreven, leidt tot een aantal uitgangspunten die gelden voor de opvang in gastoudergezinnen via Vigo’s gastouderbemiddeling.
Er zijn vijf opvoedingsdoelen die Vigo’s nastreeft:
1. De basis, zich veilig en vertrouwd voelen
Elk kind ontwikkeld zich in zijn eigen tempo. Ontdekt en leert hoe de wereld in elkaar zit door ervaringen op te doen. Belangrijk is dat het kind vertrouwd is met de gastouder. Het kind kan vanuit het vertrouwen in de buurt van de gastouder gaan ontdekken, steeds een stapje verder.
2. Uitdaging, verwondering en ontdekking
Doordat bij Vigo’s kinderen in de leeftijd van 0-4 jaar en 4-12 jaar apart worden opgevangen, kunnen de kinderen van elkaar leren en elkaar helpen met ontdekken. Door middel van wisselend speelgoed is er steeds weer iets niets op te onderzoeken.
3. Ontwikkelen van “persoonlijke competentie”
In de omgang met de andere kinderen en de gastouder ontwikkelen de kinderen persoonkenmerken, als zelfstandigheid, zelfvertrouwen en creativiteit. Uiteraard helpt de gastouder hierbij door een positieve benadering.
4. Ontwikkelen van “sociale competentie”
In de groep met de andere kinderen leren de kinderen x communiceren en onderhandelen. Ze leren conflicten zoveel mogelijk zelf op te lossen. Ze leren rekening x houden met andere en ervaren hun gebondenheid in en met de groep. Er is altijd de mogelijkheid voor het kind zich even terug te trekken.
5. Waarden en normen
Bij Vigo’s dragen we de waarden en normen over die wij belangrijk vinden: er is respect voor elkaar, er wordt rekening gehouden met elkaar, helpen elkaar en doen elkaar geen pijn.
De opvoedingsdoelen en de praktijk:
In het gastoudergezin thuis voelen.
Thuis voelen kinderen zich op hun gemak. Voor dat de eigenlijke opvang plaats gaat vinden wordt er veel tijd en aandacht besteed aan de kennismaking. Er is vooraf gelegenheid om te “wennen” bij de gastouder en aan de nieuwe situatie. In een veilige en vertrouwde omgeving is het mogelijk dat de gastouder en het kind een hechte relatie opbouwen. Op deze wijze kan de gastouder de ontwikkeling van het kind stimuleren. Zo kan de gastouder ook de signalen van een kind opvangen en hier op een adequate wijze op reageren.
Kelsey (2) gaat met haar moeder voor het eerst op bezoek bij een gastouder. Ze is nog wel wat verlegen en kruipt weg bij mama. Ze krijgt drinken uit een hele mooie beker die speciaal voor haar is en ze wordt verder met rust gelaten. Zo breekt het ijs snel. Samen met mama gaat Kelsey nog een paar keer langs bij de nieuwe gastouder. Kelsey heeft al snel een eigen plaatsje bij de gastouder gevonden.
Door vooraf te wennen aan een nieuwe situatie zal het kind zich sneller op zijn of haar gemak voelen bij de gastouder.
Casper is drie maanden oud en gaat sinds een aantal weken naar een gastouder. Steeds als hij in bed gelegd wordt na de voeding gaat ze huilen. De gastouder vraagt zich af of Casper wel genoeg heeft gegeten en wacht even af of Casper blijft huilen. Ze gaat naar hem toe en pakt hem op. Dit blijkt al voldoende te zijn want Casper wordt hier rustig van. Na een tijdje legt ze Casper weer terug in bed en gaat zachtjes naar beneden.
In dit voorbeeld probeert de gastouder te begrijpen wat er aan de hand is en wat ze hier vervolgens het beste aan kan doen. Het kind voelt zich vertrouwd en veilig en kan rustig gaan slapen.
Stimuleren van de ontwikkelingsgebieden.
Ieder mens is uniek en ontwikkelt zich in een eigen tempo en geheel op eigen wijze. De gastouder zal door persoonlijke aandacht de ontwikkeling stimuleren. Veel zaken gebeuren intuïtief maar er zijn ook een aantal zaken die speciale aandacht vereisen. Op verzoek en in overleg met de ouders hebben gastouders een sturende rol in bepaalde aspecten van de ontwikkeling. De gastouders van Vigo’s gastouderbemiddeling worden geacht kennis te hebben en ervaring te hebben van de verschillende ontwikkelingsgebieden en ontwikkelingsfasen.
Lichamelijke ontwikkeling
De gastouder houdt bij hoe ver de lichamelijke ontwikkeling van het kind is gevorderd en zal voldoende ruimte bieden om te kunnen klimmen, klauteren, springen, dansen etc. Dat betekent ook dat spelmateriaal en dergelijke in huis is om het kind zich optimaal te kunnen laten ontplooien. Het materiaal is afgestemd op de lichamelijke mogelijkheden van het kind zodat het zich optimaal kan ontwikkelen en ontplooien. Er wordt indien het mogelijk is iedere dag buiten gespeeld en daarbij wordt regelmatig een speeltuin bezocht.
Sociaal-emotionele ontwikkeling
Ook op dit terrein houdt de gastouder nauwkeurig bij of het kind zich voldoende ontwikkelt. Het gaat erom dat het kind zich ontwikkelt als een sociaal competent individu. In het handboek wordt dieper ingegaan op de verschillende problemen die kunnen ontstaan.
Kees(2) is altijd verdrietig als hij wordt weggebracht. De gastouder heeft voldoende tijd voor hem en neemt hem op schoot om een puzzel met hem te maken.
Cognitieve ontwikkeling
Aan de cognitieve ontwikkeling wordt veel aandacht besteed door de gastouders. Door in te gaan op vragen van de kinderen (waarom zijn de bananen krom?) en veelvuldig in te gaan op dat wat kinderen bezig houdt en meemaken leren kinderen veel begrijpen. Binnen Vigo’s gastouderbemiddeling is materiaal beschikbaar voor gastouders om kinderen spelenderwijs bekend te maken met kleuren, vormen, letters en cijfers.
Creatieve ontwikkeling
De creativiteit van kinderen kent nauwelijks grenzen. Een doos wordt al snel een raceauto en ga zo maar door. Het is erg belangrijk om als gastouder aan de creatieve drang van de kinderen tegemoet te komen. Dit wordt gedaan door veelal en zeer divers met de kinderen allerlei knutselactiviteiten te doen maar ook door “beeldend” verhalen te vertellen waarbij de kinderen actief meedoen.
In verreweg de meeste gevallen zullen meerdere ontwikkelingsgebieden aan de orde komen tijdens de omgang met elkaar en het spel.
Joost (3) is gek op puzzelen en heeft een puzzel uit de kist gepakt. Hij loopt naar de gastouder en deze helpt en stimuleert hem door de stukjes en de kleuren te benoemen. Joost probeert het daarna zelf en je kunt duidelijk zien dat hij er plezier in heeft.
Zelfstandigheid en individualiteit.
Vigo’s gastouderbemiddeling vindt het erg belangrijk dat de zelfstandigheid van kinderen wordt gestimuleerd. Kinderen geven vaak zelf aan wat ze leuk vinden om te doen en als iets lukt geeft dat een enorm veel zelfvertrouwen en het zorgt ervoor dat ze steeds weer nieuwe dingen uitproberen. De gastouder stimuleert dit ontdekkend leren door te begeleiden en stapsgewijs steeds meer zelf te laten doen.
Anne (1) is gek op de glijbaan. Ze kan er nog niet afglijden zonder hulp omdat ze nog niet naar boven kan klimmen. Met hulp van de gastouder leert ze omhoog klimmen en naar beneden glijden. Al snel gaat ze het zelf proberen en uiteindelijk lukt het haar helemaal zelf omhoog te klimmen en naar beneden te glijden. De gastouder klapt in haar handen en zegt hoe geweldig ze het vindt.
Elk kind is anders en ontwikkelt zich geheel op eigen wijze. Er zijn natuurlijk overeenkomsten en vaak wordt eenzelfde volgorde waargenomen. Maar dit betekent niet dat er geen recht moet worden gedaan aan de eigenheid van het individuele kind. Elk kind wordt gestimuleerd in zijn eigenwaarde door het vertrouwen te geven, te respecteren en te waarderen. Voor een hechte band tussen gastouder en kind is het erg belangrijk dat de emoties van het kind serieus worden genomen door de gastouder en dat de gastouder rekening houdt met het ontwikkelingsstadium en tempo van het individuele kind.
Normen en waarden.
Ieder mens heeft zijn eigen normen en waarden. Wat precies belangrijk wordt gevonden verschilt van mens tot mens. Verbaal en non-verbaal laten mensen blijken wat ze belangrijk vinden en hoe ze zich voelen. Normen en waarden van de gastouder moeten overeenstemmen met die van de vraagouder. Tijdens de intake door het gastouderbureau wordt dit al geïnventariseerd maar vooral tijdens de kennismaking wordt over dit soort zaken uitgebreid gesproken en wordt afgesproken wat de regels omtrent normen en waarden zijn. Te denken valt aan onderwerpen als; godsdienst, taalgebruik, eetgewoontes, respect voor anderen, straffen en belonen en verantwoordelijkheid. Het is belangrijk elkaars meningen te weten en te respecteren. Sommige zaken zullen bij de gastouder natuurlijk anders toegaan dan thuis. Dit hoeft echter niet direct een probleem te zijn, integendeel, het kan aanvullend zijn op de thuissituatie. Als zij teveel afwijken zal het “niet klikken” en zal de bemiddeling geen doorgang van vinden bij de gastouder. Er zal dan een andere gastouder worden gezocht.
Gisela (6) pakt speelgoed af van haar vriendinnetje. De gastouder vertelt haar dat ze het eerst moet vragen en het niet zomaar mag afpakken.
Myrthe (3) is druk aan het spelen met lego met haar vriendinnetje Lisa (3) en ze hebben de “bak” helemaal op zijn kop gezet. Als ze geen zin meer hebben gaan ze samen aan tafel zitten om te knutselen. De gastouder vertelt hun dat ze eerst samen het speelgoed moeten opruimen en daarna iets anders mogen gaan doen.
Verzorging en veiligheid.
Ieder kind heeft recht op een veilige en hygiënische omgeving. De aard van de verzorging hangt af van de leeftijd van de kinderen. Bij een baby gelden andere regels (zeker m.b.t. voeding en verzorging) dan bij een schoolgaand kind. Door het aanbrengen van ritme, regelmaat en warmte in de verzorging van kinderen zal het kind zich prettig en veilig voelen bij de gastouder. De gastouder en de vraagouder zullen afspraken maken over allerlei onderdelen van de verzorging. Te denken valt aan: voeding (hoe vaak, welke voeding, wel of geen snoep), zindelijkheid (hoe vaak de luier verschonen, zindelijkheidstraining en de inrichting hiervan), slapen (waar en wanneer, slaapritueel), ziekte (wat te doen als het kind ziek is of wordt) en hygiëne (tanden poetsen, handen wassen). Gastouders zijn verantwoordelijk voor de veiligheid en gezondheid van de kinderen. Daarom vindt er jaarlijks een veiligheids- en gezondheidsinventarisatie plaats. Dit wordt besproken met het gastouderbureau (en gecontroleerd) en is beschikbaar voor alle vraagouders om in te zien.
De totale indruk van de woonsituatie bij de gastouder moet in orde zijn. Veilig en gezond. Vandaar de verplichte inventarisatie (wettelijk verplicht) die bepaald of de opvang veilig en gezond is. De inventarisatie werkt volgens een procedure die ontwikkeld is door de stichting consument en veiligheid. De GGD controleert het gastouderbureau of dit ook daadwerkelijk gebeurt. Tot slot zijn de gastouders verplicht een “verklaring omtrent het gedrag” te overleggen. Als de opvang bij de gastouder thuis plaatsvindt, dan wordt een VOG overlegd van alle volwassen huisgenoten (ouder dan 18 jaar).
Een goede voorbereiding van het kind op de nieuwe situatie is natuurlijk belangrijk en bepaalt in belangrijke mate of de opvang in het gastoudergezin succesvol is. Daarom wordt uitgebreid kennisgemaakt en bij aanvang worden alle zaken doorgenomen. Er wordt ook een uitgebreid formulier door de vraagouder ingevuld en aan de gastouder overhandigd.
0 – 4 jaar
- noodnummers en adres gegevens ouders
- medische informatie
- voedingsinformatie
- slaapgedrag
- huilen
- lichamelijke ontwikkeling
4-13 jaar
- noodnummers en adresgegevens ouders
- medische informatie
- lichamelijke ontwikkeling en spel
Hoewel de gastouders en de vraagouders de verantwoordelijkheid voor de opvoeding delen, blijven de eigen ouders altijd eindverantwoordelijk. Het is van belang dat vraagouders en gastouders elkaar volledig informeren en open en eerlijk communiceren. Problemen dienen direct te worden besproken.
